VPT (Vital Pulp Therapy – điều trị bảo tồn tủy sống) là nhóm phương pháp nhằm duy trì sự sống và chức năng của mô tủy khi tủy vẫn còn khả năng hồi phục, thay vì lấy bỏ toàn bộ tủy và điều trị ống tủy ngay từ đầu. Tùy mức độ tổn thương, VPT có thể bao gồm che tủy, cắt tủy một phần hoặc cắt tủy buồng toàn bộ.
Điểm quan trọng của VPT nằm ở việc nhìn nhận tủy răng như một mô sống có giá trị sinh học, chứ không chỉ là phần “thần kinh gây đau”. Tủy chứa hệ thống mạch máu, thần kinh và tế bào có khả năng đáp ứng với tổn thương, góp phần nuôi dưỡng mô răng, cảm nhận kích thích và hình thành ngà sửa chữa. Khi phần tủy còn lại vẫn khỏe và có khả năng lành thương, việc bảo tồn nó giúp chiếc răng duy trì được nhiều hơn chức năng sinh học tự nhiên.
Quan điểm hiện đại cũng cho thấy tình trạng viêm tủy không phải lúc nào cũng đồng đều trong toàn bộ buồng tủy. Một vùng tủy gần tổn thương có thể bị viêm nặng, trong khi phần sâu hơn vẫn còn khả năng hồi phục. Vì vậy, thay vì “lấy hết tủy”, bác sĩ có thể chỉ loại bỏ phần mô tổn thương cần thiết và giữ lại phần tủy còn khỏe trong những trường hợp phù hợp.
Sự phát triển của các vật liệu calcium silicate như MTA, Biodentine và bioceramic càng làm tăng khả năng lành thương của mô tủy. Triết lý cốt lõi của VPT cũng chính là triết lý của nha khoa bảo tồn hiện đại: chẩn đoán đúng – can thiệp vừa đủ – giữ tối đa mô răng và mô tủy tự nhiên khi vẫn còn khả năng bảo tồn.